Het islamitisch huwelijk: wat het inhoudt

Voor veel moslims is het huwelijk meer dan een persoonlijke keuze. Het is een verbintenis met verantwoordelijkheden, waarin twee mensen en vaak ook twee families een toekomst met elkaar verbinden.

Deze pagina geeft een algemene uitleg over wat een islamitisch huwelijk inhoudt. TUHR is geen religieuze autoriteit en geeft geen religieuze oordelen. Waar opvattingen uiteenlopen, benoemen wij dat en verwijzen wij naar een imam of een vertrouwd persoon in jouw omgeving.

De nikah als kern van het huwelijk

De nikah is het huwelijkscontract tussen twee mensen. Kenmerkend zijn een aanbod en een aanvaarding, de instemming van beide partijen, de aanwezigheid van getuigen en een afgesproken mahr.

Instemming staat daarbij centraal. Een huwelijk waar iemand niet oprecht mee instemt, is voor veel geleerden geen geldig huwelijk. Dwang hoort er in geen enkele vorm bij.

Hoe een nikah in de praktijk wordt gesloten, verschilt per land, per gemeenschap en per familie. Een moskee of imam in je eigen omgeving kan uitleggen hoe het daar gebruikelijk gaat.

De rol van de wali

De wali is de vertegenwoordiger van de vrouw bij het huwelijk, meestal haar vader of een ander naast familielid. Hij denkt mee, stelt vragen en let mee op haar belang.

Over de precieze rol en de noodzaak van de wali bestaan verschillende opvattingen binnen de islamitische rechtsscholen. TUHR spreekt zich daar niet over uit.

Wat wel breed gedeeld wordt, is de gedachte erachter: iemand die je vertrouwt kijkt mee bij een belangrijke beslissing, zodat je die niet alleen hoeft te nemen.

De mahr

De mahr is een gift van de man aan de vrouw, die bij het huwelijk wordt afgesproken. Het bedrag of de vorm ligt niet vast en wordt in onderling overleg bepaald.

In sommige families is het gebruikelijk een bescheiden mahr af te spreken, in andere gemeenschappen ligt dat anders. Het is een onderwerp dat het waard is om open te bespreken, samen met de families.

Familie en gemeenschap rond het huwelijk

Bij veel moslimgezinnen in Nederland en België zijn ouders, broers en zussen nauw betrokken bij het huwelijk van hun kind. Zij kennen de familie, denken mee over de toekomst en zijn later vaak een steun.

Tegelijk woont niet iedereen dicht bij zijn familie, en niet iedereen kan of wil hen vanaf het eerste moment betrekken. Ook dan is een zorgvuldig proces mogelijk, bijvoorbeeld door iemand uit de gemeenschap te vragen mee te kijken.

Er is geen enkele juiste volgorde. Wel helpt het om vroeg duidelijk te maken hoe jij dat voor je ziet en wat de ander gewend is.

Het religieuze en het burgerlijk huwelijk

In Nederland en België heeft een religieus gesloten huwelijk op zichzelf geen burgerlijke rechtsgevolgen. Zaken als erfrecht, verblijfsrecht en de positie bij een scheiding lopen via het burgerlijk huwelijk.

De volgorde is bovendien geen kwestie van voorkeur. In Nederland mag een religieus huwelijk pas worden gesloten nadat het burgerlijk huwelijk is voltrokken (art. 1:68 BW); een bedienaar van de godsdienst die de nikah toch eerder sluit, is daarvoor strafbaar (art. 449 Sr). In België geldt een vergelijkbare regel: het burgerlijk huwelijk gaat voor op de religieuze plechtigheid (art. 21 Grondwet, met een strafbepaling in art. 267 Sw.).

In de praktijk betekent dat: eerst het burgerlijk huwelijk bij de gemeente, daarna de nikah. Wat in jouw situatie verder verstandig is, bespreek je het beste met je gemeente of met een juridisch adviseur; wij kunnen daar geen advies over geven.

Waar TUHR wel en niet over gaat

TUHR gaat over de fase daarvóór: elkaar op een respectvolle manier leren kennen met een serieuze huwelijksintentie. Over de nikah zelf, de religieuze voorwaarden en de invulling daarvan doen wij geen uitspraken.

Wij streven ernaar een omgeving te bieden waarin mensen die stap zorgvuldig kunnen zetten, in hun eigen tempo en met eigen regie.